Hangi hayvanlardan kurban olur hangileri olmaz

Hangi hayvanlardan kurban olur hangileri olmaz


Sual: Hangi hayvanlardan kurban olur? Kurbana mani olan kusurlar nelerdir?
CEVAP
Kurban olmaya mani olan kusurlardan bazıları şunlardır:

1- Davar, sığır ve deveden kurban olur. Başka hayvanlardan kurban olmaz. Davar denince koyun ve keçi; sığır denince inek, boğa, manda, dana, düve ve tosun anlaşılır.

2- Dişi hayvan da, erkek hayvan da kurban edilebilir. Koyunun erkeği ve beyazı siyahından çok olanı, keçinin dişisi daha sevabdır. Kıymetleri eşitse, koyun kesmek, sığır kesmekten daha sevabdır.

3- Yünü kırkılmış koyunu kurban etmek ve kurban için almak mekruhtur.

4- Davarın 1, sığırın 2, devenin 5 yaşını geçmesi gerekir. 6 ayı geçen kuzu, iriyse kurban edilebilir.

5- Bir gözü görmeyen, topal olup yürüyemeyen, dişlerinin yarısı yok olan, kulağının veya kuyruğunun çoğu olmayan, bir ayağı kesik veya ölmek üzere olan hasta hayvan kurban olmaz.

6- Geyik gibi eti yenen vahşi hayvandan kurban olmaz. Yabani öküz

[buffalo]

, yabani deve [lama] ve yabani koyundan da kurban olmaz. Melezse, mesela yabani bir koçla, evcil bir koyundan meydana gelen yavru kurban edilir. Tersi, yani bir erkek keçi [teke], bir geyikle çiftleşse, meydana gelen yavru, kurban edilmez; çünkü hükümde anneye itibar edilir. Annesi evcilse, yavrusu kurban edilebilir.

7- Husyeleri küçük, gebe, tüyü dökülmüş hayvanı kurban etmek mekruhtur.

8- Burnu veya dili kesik yahut ekserisi yok olan hayvan kurban olmaz.

9- Davarda bir, sığırda iki meme kesik olsa kurban olmaz; ama yavrusunu emzirebiliyorsa olur.

10- İki kulağı kesik, biri kökten kesik, kuyruğu kesik; bir veya iki kulağı olmayan, kurban olmaz.

11- Diz kapakları gibi bir yeri kemik başına kadar kırılan hayvan kurban olmaz.

12- Kurbanlık tosuna binmek veya onunla çift sürmek mekruhtur.

Sual: Anadan kulağı çok küçük olan hayvan kurban edilir mi?
CEVAP
Evet.

Sual: Buzağı iken boynuzunun özü çıkarılıp boynuzsuz büyüyen inek, kurban olur mu?
CEVAP
Evet.

Sual: Keçi-ceylan melezi hayvan, kurban olur mu?
CEVAP
Kurban olmaz.

Sual: Kuyruksuz koyunu kurban etmek caiz mi?
CEVAP
Kuyruksuz hayvan kurban olmaz. Ancak kuyruklu bulma imkanı yoksa, ikinci bir kavilde kuyruksuz olanı da kurban etmek caizdir.

Sual: Yabani hayvanlardan veya melez olanlardan kurbanlık olur mu?
CEVAP
Yabani koyun, yabani öküz [buffalo] ve yabani deve [lama] gibi hayvanların etini yemek caiz ise de, kurban olmaz. Melezse, mesela yabani bir koçla, ehli bir koyundan meydana gelen yavru kurban edilir. Tersi, yani bir erkek keçi [teke], bir geyikle çiftleşse, meydana gelen yavru, kurban edilmez; çünkü hükümde anneye itibar edilir. Annesi ehli hayvansa, yavrusu kurban edilebilir. (Dürr-ül-muhtar)

İlk defa kurban kesen
Sual: İlk defa kurban kesecek kimsenin, mutlaka koyun kesmesi mi gerekir?
CEVAP
Hayır, öyle bir şey yoktur

KESİLMESİ EFDAL OLAN KURBANIN ÖZELLİKLERİ

Eti çok ve bedeli yüksek olan kurban efdaldir.

Kurban edilecek koyun veya keçinin eti, yedi ortağın kestiği büyük baş kurbanın bir hissesine eşit olursa, koyun yahut keçi kesmek efdaldir. Aksi halde yedi hisseden bir hisseye ortak olmak daha faziletlidir.

Koç koyundan, keçi tekeden, eti ve kıymeti çok olan az olandan efdaldir. Kurbanın yağlı ve güzel ve büyük olması müstehap ve efdaldir. (Münye ve Hindiyye ve diğerleri)

Koyunun gözleri, karnıi ayakları ve göğsü kara olanı efdaldir.(İbni Âbidin) Rasûl-i Ekrem sallallahü aleyhi ve sellem Efendimiz Gözü kara, karnı kara ayakları kara, diğer âzâları beyaz olan koç eylediler. (Şerh-i Şir’a)

Kurban edilecek bir inek ile öküzün kıymetleri ve etleri müsavi (eşit) olursa -eti güzel olduğundan -inek efdaldir.

KURBAN NE ZAMAN KESİLİR?

Kurban, Zilhicce ayının onuncu günü şafaktan on ikinci günü güneş batmazdan evvele kadar (Bayramın birinci, ikinci ve üçüncü) kesilebilir. On ikinci gün güneş battıktan sonra kurban kesmek câiz olmaz.

Karanlıkta yanlışlık olması ihtimaliyle gece kurban kesmek tenzihen mekruhtur.

Şehirde -yani Cuma ve bayram namazlarının şartlarının mevcut ve edâ olunduğu yerlerde zilhicce ayının onuncu gününde erkek ve kadın kurbanını kesmeden evvel bir mahalde olsun bayram namazı kılınmış olması şarttır.

Eğer kurban sahibi ve kurbanı Cuma ve bayram namazlarının şartlarının bulunmadığı bir yerde ise bayramın birinci günü şafaktan sonra kurban kesmek câizdir.

Bu meselede sahibinin bulunduğu mahalle değil, kurbanın bulunduğu yere itibar edilir.

KURBAN NASIL KESİLİR?

Kurban kesmeye niyet edilir;

Kurban keserken şöyle niyet edilir : ” Ya Rabbi, niyet eyledim rızâyı şerifin için kurban kesmeye. Benim şu vücudum çok kabahatler, çok günah işledi. Bu vücudu sana kurban etmem lazım. Lakin sen bunu haram kıldın. Bu günahkar, bu âciz vücuduma bedel olmak üzere senin rızâyı şerifin ve emr-i şerifin üzere lütfettiğin bu kurbanı kesiyorum. ”

Besmele-i şerîfe ile : “İnni veccehtü vechiye lillezî fetara’s-semâvâti ve’l-arda hanîfen ve mâ ene mine’l-müşrikin.”

“ Allahümme hâzâ minke ve leke. Allâhümme inne salâtî ve nüsükî ve mahyâye ve memâtî lillâhi rabbi’l-âlemîn, lâ şerîleke lehû ve bizâlike ümirtü ve ene mine’l-müslimîn.” SONRA:

“Allâhü ekber Allâhü ekber. Lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber. Allâhü ekber ve lillâhi’l-hamd, Bismillâhi Allâhü ekber.” Deyip hemen kesilir.

Kurbanın şu dört şeyi kesilir:

1) Nefes borusu.

2) Yemek borusu.

3 – 4 ) İki şah damarı.

Bu dördünü kesmek sünnettir. (Hindiyye)

Bunlardan üçünü kesse helal olur.

Deveyi ayakta iken gerdanından, koyun keçi ve sığırı yatırıp çene ile göğüs arasından, yumrucuk denilen kemiğin altından boğazlamak sünnettir.

Kurbanı kıbleye çevirerek yatırıp (ön ayakları ile arka sol ayağını) bağlayarak kesmek sünnettir. Deve ise ayakta kesilir.

Kolaylık için sığırların dört ayaklarını bağlamak caizdir.

Eğer hayvan insandan kaçarsa yahut kuyuya düşüp boynundan kesmek mümkün olmazsa kesilmesi niyetiyle “Bismillâhi Allâhü Ekber” diyerek, bir bıçakla (herhangi bir yerinden) yaralamak sureti ile helâl olur.

Eğer hayvan insana hücüm ederse, hücüm ettiği kimse niyet ederek besmele ile öldürürse yine helal olur.

Hangi Hayvanlar Kurban Olmaz?

Kurban bayramı yaklaşırken kurban alınırken hayvanda bazı şartların olmaması takdirde o hayvandan kurban olmaz. İşte o Hangi Hayvanlar Kurban Olmaz? Sorusunun cevabı ;

Bir veya iki gözü kör hayvanları kurban etmek caiz olmaz.
Zayıflıktan ilikleri erimiş hayvanı kurban etmek caiz olmaz.
Kesileceği yere gitmeye kudreti olmayan yani hiç yürümeyen hayvanı kurban etmek caiz olmaz.
Kulaklardan biri olmayan hayvanın kurban etmek caiz olmaz.(Kuhistânî, Reddû’l-Muhtâr)
Burnu kesik hayvanı kurban etmek caiz olmaz. (Şurunbulâli)
Sığıri koyun veya keçinini bir memesi gitmiş veya kurumuş ise câiz olmaz. Lakin yavrusunu emzirebiliyorsa caiz olmaz. (Hülasa)
Deli hayvan karnını doyuramazsa kurban etmek caiz değildir.(Nimet-i İslam)
Eğer dişlerinin çoğu var ise kerâhatla caizdir. (İbn-i Abidin)
Dişsiz hayvan dişli hayvan gibi yayılıp karnını doyurur ise caiz olur (Fetvav,3ayı Hindiyye)
Ölmek üzere olan hayvanı kurban etmek caiz olmaz.
Kulak ve kuyruğu çok kısalmış, gözünün görmesi çok azalmış hayvan kurban etmek caiz olmaz. (Hindiyye)
Bir kimsenin Emanet olarak almış olduğu hayvanı kendisi için kurban etmek caiz olmaz.
Bir kimsenin rehin aldığı hayvanı kurban etmek caiz olmaz. (İbn-i Abidin)
Almaya vekil olduğu hayvanı kendisi için kesse câiz olmaz. Kocası, karısının veyahut karısı kocasının kurbanını izni olmayarak kendisi için kesse caiz olmaz. Kıymetini vererek razı etse de caiz olmaz. (Hülâsa, Hâdimi)

Kurbanın Kesilmesi Caiz Olup, Fakat Mekruh Olan Şeyler

Eğer kurban ancak zahmetle yürüyebiliyorsa kerahatlee caiz olur. (Hülasa, Vahdeti)
Kulağı ön tarafından veya arka tarafından çok yırtık olan hayvanın kurban edilmesi tahrîmen, az yırtık olursa tenzihen mekruhtur.(Reddü’l-Muhtar)
Yaşlanmış olup birleşmekten ve doğurmaktan aciz olsa ve yumurtaları küçük olan hayvanın kurban edilmesi mekruhtur.(Vahdeti)
Sütü ilaç veya hastalıktan başka bir sebeple kesilen ve doğurması yakın olan hayvanı ve yavrusu küçük olan hayvanı kurban etmek mekruhtur. (Dürrü’l-Muhtar)
Kurbanlık hayvana binmek, çifte koşmak, kesmezden evvel yününü kırpıp kullanmak, sağıp sütünü içmek ve zaruretsiz yünü kırkılmış koyun alıp kurban etmek ve sütlü koyun ve keçiyi kurban etmek mekruhtur. (İbn-i Âbidin, Hindiyye, Hadimi)
Kestikten sonra kurbanın her şeyinden faydalanmak câizdir. (Hindiyye)

KURBAN ETİ NASIL DAĞITILIR?

Peygamber efendimiz aleyhissalatü vesselam’ın Kurban Eti Nasıl Dağıtılır? sorusuna , şöyle bir beyanı vardır:

“… kurban etlerini istediğiniz kadar yiyiniz, kendiniz için ayırınız ve dağıtarak sevabını Allah’tan bekleyiniz. Şunu iyi bilin ki, bu bayram günleri; yeme, içme ve Allah azze ve celle’yi zikretme günleridir.” (Ebû Dâvud, Edâhî, 9-10/2813, 2812).

Kurban bayramında kesilen hayvan etinin üçe taksimi müstehaptır.

1) Kurban etinin üçte biri sadaka olarak verilir.

2) Kurban etinin üçte biriyle akraba ve dostlarına hediye veya ziyâfet verilir.

3) Kurban etinin üçte birini de ‘nafakaları üzerine olan’ ailesine ve evlatlarına yedirir. (Bedâyi)Kurban bayramında kesilen hayvanın etini zenginlere, fakirlere, Müslüman veya gayr-i Müslimlere hediye etmek caizdir. (Gıyâsiyye)

Kurban etinin tamamını yukarıda saydığımız kimselere de bağışlaması câizdir.

Kurban kesen kimse ihtiyaç sahibi ise, kurbanını ev halkına yedirmesi efdal ve müstehaptır. (Tahtavi,Hindiyye,Bedâyi).

Kurban ortaklarından biri kurban kesilmeden ölse, vârislerinden büyüğünün izniyle kesildiğinde kurban sahih olur. (Hindiyye)

Bir kimse aldığı kurbanı kesmeden ölse kurban miras malı olup vârislere intikal eder. Vârisler kendileri için kesseler câiz olur. (Nazm-ı Zendûsî)
Ortak Kesilen Kurbanın Taksimi

Kurban ortak kesildiğinde etini tahminen taksim câiz olmaz, tartarak taksim etmek icap eder.

Lâkin taksim ederken et ile beraber hisselerinde deri, ayak, baş, ciğer, veyahut yağından ve işkembesinden bir parça olursa tahminen taksim câiz olur. (Kâzihân ve diğerleri)

Taksim etmenden hepsi birlikte etini pişirip yeseler, câizdir.

Bir kimse kendisi ve ailesi ve büyük çocukları için kurban etmek niyetiyle bir sığır alsa etini taksim eylemek şart olmaz.

Author: Raşit Tunca